" Η φύσις μηδέν μήτε ατελές ποιεί, μήτε μάτην'' - Αριστοτέλης, 384-322 π.χ.
'' Tell me, I forget / Show me, I remember / Involve me, I understand '' - Ancient Chinese proverb ( 告訴我,我忘記了。告訴我,我記得。涉及我,我的理解 )

- Εμφιαλωμένα Νερά, Υγεία και Περιβάλλον

Στα εμφιαλωμένα νερά περιλαμβάνονται κυρίως τα φυσικά μεταλλικά νερά, τα νερά πηγής και τα επιτραπέζια νερά. Τα Φυσικά Μεταλλικά νερά, είναι υποχρεωτικά υπόγειας προέλευσης, η αρχική τους κατάσταση διατηρείται άθικτη, λόγω υπόγειας προέλευσης, περιέχουν περισσότερα, από το κοινό πόσιμο νερό, ανόργανα άλατα, ιχνοστοιχεία ή άλλα συστατικά, και δεν επιτρέπεται καμία επεξεργασία απολύμανσής τους. Τα νερά Πηγής είναι υπόγειας προέλευσης, η εκμετάλλευσή τους γίνεται στις φυσικές ή τεχνητές εξόδους μιας πηγής ή γεώτρησης, εμφιαλώνονται στον τόπο προέλευσή τους επιτόπου και δεν επιτρέπεται καμιά επεξεργασία απολύμανσης τους. Τα Επιτραπέζια νερά είναι κοινά πόσιμα συσκευασμένα νερά που χρησιμοποιούνται για ανθρώπινη κατανάλωση και στις βιομηχανίες τροφίμων και ποτών είτε μετά από προηγούμενη κατεργασία, είτε χωρίς αυτή. Μπορεί να είναι επιφανειακής ή υπόγειας προέλευσης και επιτρέπεται να υποβληθούν σε κατεργασίες απολύμανσης.
Στη χώρα μας, όλα τα εμφιαλωμένα νερά δεν είναι ίδια, δηλαδή δεν έχουν την ίδια χημική σύσταση. Προέρχονται από διαφορετικές πηγές και γεωτρήσεις, ενώ έχουν διαφορετική σύσταση ως προς τα άλατα και τα ιχνοστοιχεία που περιέχουν. Τα ελληνικά εμφιαλωμένα νερά, είναι συνήθως άριστης ποιότητας και πλήρως ανταγωνίσιμα με τα εισαγόμενα. Και τούτο γιατί τα εμφιαλωμένα νερά μας αντλούνται συνήθως από παρυφές βουνών, περιοχές που είναι απαλλαγμένες από τη ρύπανση της βιομηχανίας, των γεωργικών πρακτικών ή και κάθε άλλου είδους δραστηριότητες. Επίσης, τα ελληνικά εμφιαλωμένα νερά δεν περιέχουν χημικά στοιχεία ασταθή, όπως είναι οι ενώσεις του σιδήρου, του μαγγανίου και του θείου, για τα οποία απαιτείται ειδική κατεργασία πριν από την εμφιάλωσή τους. Στην άριστη ποιότητα των ελληνικών εμφιαλωμένων νερών συγκαταλέγονται ο εξαιρετικός οργανοληπτικός τους χαρακτήρας, το ότι δηλαδή είναι εύπεπτα, οι φυσικές και χημικές τους ιδιότητες βρίσκονται μέσα στα όρια της πλέον αυστηρής νομοθεσίας, τα επίπεδα των ουσιών που χαρακτηρίζονται ως ανεπιθύμητες είναι συνήθως στα μη ανιχνεύσιμα όρια ή και απουσιάζουν, ενώ απουσιάζουν επίσης και τοξικές ουσίες και τοξίνες που προέρχονται από παθογόνους μικροοργανισμούς.
Με βάση τη ισχύουσα νομοθεσία, η ετικέτα κάθε εμφιαλωμένου νερού οφείλει να αναφέρει συγκεκριμένες και υποχρεωτικές πληροφορίες για τον καταναλωτή που αφορούν την προέλευσή του, τη φυσική και χημική σύστασή του, καθώς και διατροφικές και άλλες αξίες του. Από τις σημαντικές πληροφορίες που σχετίζονται άμεσα με την υγεία μας είναι μεταξύ των άλλων το Νάτριο, το Ασβέστιο και το Μαγνήσιο. Για το Νάτριο(αλάτι) γνωρίζουμε ότι πρέπει να αποφεύγεται από τα άτομα που έχουν ενδείξεις αυξημένης αρτηριακής πίεσης ή είχαν στο παρελθόν καρδιακό επεισόδιο ή και κάποιο καρδιακό νόσημα. Αυτά τα άτομα όταν καταναλώνουν εμφιαλωμένα νερά οφείλουν να αναζητούν νερά με περιεκτικότητα σε νάτριο που είναι μικρότερη από 10 μικρογραμμάρια ανά λίτρο. Η ποσότητα σε νάτριο που συνίσταται για τα υγιή άτομα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 500 μικρογραμμάρια, καθώς το νάτριο στα υγιή άτομα συμβάλλει στη διατήρηση της ρυθμιστικής και νευρικής ισορροπίας και στη σταθερότητα του όγκου των υγρών του σώματός μας. Για το Ασβέστιο γνωρίζουμε ότι είναι πολύτιμο για τον ανθρώπινο οργανισμό, αποτελεί ένα από τα δομικά υλικά των οστών και των δοντιών, ενώ παίζει σημαντικό ρόλο στην καλή λειτουργία του μυϊκού και νευρικού συστήματος. Κάθε υγιής ενήλικας χρειάζεται κάθε μέρα περίπου 1000-1500 (γυναίκες) μικρογραμμάρια ασβεστίου την ημέρα, ενώ η υπερκατανάλωσή του εν δημιουργεί προβλήματα καθώς οι περιττές για τον οργανισμό ποσότητες αποβάλλονται μέσω των ούρων. Η βασικότερη πηγή ασβεστίου είναι τα γαλακτοκομικά, αλλά και το νερό περιέχει σημαντικές ποσότητες ασβεστίου. Οι ειδικοί επιμένουν ότι όσοι είναι υγιείς και καταναλώνουν εμφιαλωμένα νερά θα πρέπει να αναζητούν νερά με περιεκτικότητα σε ασβέστιο μεγαλύτερη από 100 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, καθώς με 2 λίτρα νερό μπορείτε να καλύψετε μέχρι και το 1/5 της αναγκαίας ημερήσιας πρόσληψης σε ασβέστιο. Η ημερήσια πρόσληψη σε Μαγνήσιο που συνίσταται για υγιή ενήλικο φτάνει τα 420 μικρογραμμάρια. Εμπειρικά η σωστή δοσολογία για τον καθένα βρίσκεται πολλαπλασιάζοντας το βάρος σας σε κιλά με τον αριθμό 6, ενώ αν είστε άνδρας προσθέστε 10% και αν είστε γυναίκα αφαιρέστε 10%. Το μαγνήσιο αποτελεί σημαντικό συστατικό για την ανάπτυξη των οστών και παίρνει μέρος στο μεταβολισμό του καλίου, της βιταμίνης D, των πρωτεϊνών και της γλυκόζης. Το μαγνήσιο αποθηκεύεται στα οστά, ενώ η υπερκατανάλωση μαγνησίου δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί κάποιο πρόβλημα σε υγιή άτομα, αλλά μπορεί να έχει καθαρτική δράση, όταν η ημερήσια δόση υπερβαίνει τα 3 γραμμάρια την ημέρα. Οι ειδικοί συνιστούν ότι εάν καταναλώνετε εμφιαλωμένα νερά, να προτιμάτε νερά με περιεκτικότητα σε μαγνήσιο μεγαλύτερη από 50 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, δηλαδή με 2 λίτρα νερό μπορούν να καλύψουν μέχρι και το 1/3 της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης σε μαγνήσιο.
Συνήθως, αυτό που επισημαίνεται από τους ειδικούς διαιτολόγους ως προς την κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού, ενώ δίδονται και ανάλογες συμβουλές, είναι ότι ‘’ όσοι πίνουν εμφιαλωμένο νερό πρέπει να αλλάζουν συχνά τις εταιρίες προέλευσής τους, καθώς η συνεχής και μεγάλη κατανάλωση μιας συγκεκριμένης φίρμας μπορεί να δημιουργήσει ιδιάζουσες καταστάσεις υγείας, καθόσον και ο άνθρωπος με την πάροδο των χρόνων έχει διαφορετική ανάγκη ή και έχει μεγαλύτερη ευαισθησία σε ορισμένα συστατικά που περιέχονται στα εμφιαλωμένα νερά. Έτσι, η κατανάλωση που ενδείκνυται ή αντενδείκνυται εξαρτάται από τις ανάγκες και την κατάσταση υγείας του κάθε ατόμου, την κάθε περίοδο της ζωής του. Τέλος, δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας ότι, το ένα τρίτο του νερού που απαιτείται σε καθημερινή βάση για το ανθρώπινο σώμα, όπως συνιστούν οι ειδικοί, θα μπορούσε να προέλθει από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών τα οποία πρέπει να είναι άφθονα στη διατροφή μας.
Τα τελευταία χρόνια οι νέες αντιλήψεις περί υγιεινής, η αλματώδης ανάπτυξη του εμπορίου των τροφίμων, τα μεμονωμένα προβλήματα ποιότητας του πόσιμου νερού σε ορισμένες περιοχές εκμεταλλευόμενα κατάλληλα από το περίτεχνο μάρκετινγκ των εταιριών εμφιάλωσης, έχουν εκτοξεύσει την αύξηση της κυκλοφορίας των εμφιαλωμένων νερών και στη χώρα μας. Τα εμφιαλωμένα νερά, οφείλουν να εκτιμώνται και να ελέγχονται σε συνεχή βάση από υδρολογική, γεωλογική, φυσική, χημική και μικροβιολογική άποψη, καθόσον υπόκεινται σε αυστηρή εθνική και κοινοτική νομοθεσία. Τέλος, η ποιότητα των εμφιαλωμένων νερών στην Ελλάδα είναι εξαιρετική, καθώς μας διαβεβαιώνουν οι αρμόδιες περιφερειακές και εθνικές υπηρεσίες. Οι τάσεις όμως αύξησης της κατανάλωσής τους δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις στην εφαρμογή αυστηρότατων συστημάτων ελέγχου της ποιότητάς τους σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας, αλλά και ιδιαίτερη προσοχή στην εμπορία, διακίνηση και αποθήκευσή τους, μέχρι και την κατανάλωσή τους. Αξίζει να προσεγγίσουμε τα παιχνίδια του μάρκετινγκ, τις αδικαιολόγητες υστερίες των καταναλωτών και την πραγματικότητα. Η εμφιαλωμένη έκδοση του νερού εμπεριέχει και παράγει με έμμεσο ή άμεσο τρόπο ρύπανση στο περιβάλλον, είναι οικονομικά ακριβότερη αφού μπορεί να κοστίζει μέχρι και 1000 φορές ακριβότερα από το νερό της βρύσης, ενώ η πλαστική συσκευασία του δεν είναι εύκολα ανακυκλώσιμη ή και βιο-αποικοδομήσιμη στο περιβάλλον.
Για περισσότερη ενημέρωση επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες:
http://www.epa.gov/OGWDW/faq/pdfs/fs_healthseries_bottlewater.pdf
http://www.fda.gov/FDAC/features/2002/402_h2o.html
http://www.bottlewaterblue.com/